Posts

Leren en onderwijzen op weg naar 2025. (Presentatie Probiblio)

Afbeelding
Dank aan alle bezoekers van mijn interactieve lezing in de openbare bibliotheek in Amsterdam.

Hieronder vindt u, zoals afgesproken, de presentatie. Op veel van de dia's kunt u doorklikken naar achterliggende publicaties, films of infographics.


Nogmaals dank voor uw aanwezigheid en weet me te vinden als ik u verder kan helpen.

Jos Cöp.


Hoe persoonlijk moet het leren zijn? Vier manieren om verantwoord en haalbaar om te gaan met verschillen. (tijdschriftartikel)

Afbeelding
Ooit was onderwijs een zeer overzichtelijk systeem waarbij de leerstof en de didactiek voor alle leerlingen gelijk waren. Gegoten in een betrekkelijk eenvoudige klassikale organisatievorm, waarbij de kalenderleeftijd in veel gevallen leidend was voor de indeling. Dit basisidee staat op veel scholen onder druk, omdat de verschillen tussen leerlingen de benadering als één groep moeilijk of zelfs onmogelijk maakt. We zien daarom dat de aandacht voor de persoonlijke leerbehoeften van het individu de afgelopen jaren sterk is toegenomen. Wellicht ook wel omdat het gebruik van digitale hulpmiddelen het makkelijker maakt om hier gerichter mee om te gaan.

Vanuit de bovenstaande probleemdefinitie werd een aantal jaren terug personaliseren (van het leren) als oplossing gezien voor een breed scala aan onopgeloste onderwijsdilemma’s. Wat momenteel opvalt, is dat steeds meer onderzoeken en opinies juist kritische kanttekeningen plaatsen dit verwachtingspatroon. Vaak vergezeld van een een warm pleid…

Simpeler en effectiever nieuwe woorden leren (infographic)

Afbeelding
Woordenschatonderwijs staat bekend als een complex vakgebied. Dit vindt z'n oorsprong in het feit dat woorden leren in de Nederlandse onderwijscontext teveel opgehangen wordt aan het geven van complete lessen volgens het directe instructiemodel. Het bezwaar hiervan is dat het daarmee een zeer leerkrachtgebonden activiteit wordt gekoppeld aan vele acties en herhalingen. Gevolg is dat er in vaak maar weinig woorden daadwerkelijk aangeleerd worden.

Zo zou ieder woord minstens 7 tot 9 keer herhaald moeten worden om toegevoegd te kunnen worden aan de actieve woordenschat van een persoon. Dit terwijl iedereen ook persoonlijke ervaringen heeft waarbij een nieuwe woordbetekenis soms ook juist heel snel eigen gemaakt kan worden. De gedachte dat alles in de vorm van een les, gekoppeld aan een compleet lesmodel en met een groot aantal herhalingen moet plaatsvinden, is daarom wat overdreven.

Vanuit ander onderzoek (zie Tiggelaar, 2017) weten we dat drie dingen heel belangrijk zijn bij het eig…

Groeipad leren met ICT (infographic)

Afbeelding
Het gebruik van ICT bij het leren is inmiddels net zo gewoon geworden als het feit dat op de meeste boterhammen boter zit. In een effectieve leeromgeving zijn digitale hulpmiddelen namelijk niet meer weg te denken. Toch blijft het nog steeds zoeken naar de best passende manier om technologie het leren en onderwijzen de laten ondersteunen.

Veel scholen zijn los van elkaar aan het uitvogelen hoe ze het gebruik van digitale technologie een goede plek kunnen geven binnen hun onderwijsaanbod. Soms is het zelf uitvinden van het wiel een zinnige bezigheid, maar er zijn ook momenten dat het meeliften op verworven inzichten van collegascholen kan zorgen voor een besparing in de vorm van tijd en energie.

Natuurlijk zijn niet alle scholen hetzelfde, maar het is toch opvallend om te zien hoe verschillende scholen hun ambities vaak verpakken in een gelijksoortig groeipad. Hieronder vindt u een veelgebruikt voorbeeld in de vorm van een infographic. Wellicht dat het u kan helpen om de ambities die u…

U vraagt, wij draaien (column)

Afbeelding
Ja hoor, het kan er nog wel bij. We nemen nog wel wat gebarentaal, bewegend leren en toekomstkunde op in het lesrooster. En tijdens de schaakles besteden we nog wat extra aandacht aan seksuele weerbaarheid in combinatie met orgaandonatie. Om vlak voor de krokusvakantie nog een digitale rondleiding door het Rijksmuseum te organiseren met als intro het zorgvuldig leren kennen van de nieuwe privacywetgeving. 
Aan de bereidheid van ons schoolteam zal het zeker niet liggen. Een themaatje of onderwerpje meer moet toch kunnen? Je zou het zeggen. 
Maar wat is het probleem wel? Basisscholen zijn verplicht om leerlingen 7520 uur onderwijs aan te bieden. Verplicht doet vermoeden dat meer ook mag, maar de praktijk is anders. Eén minuut na schooltijd staat de Volvo V70 2.0T R-edition namelijk al met ronkende motor en een skikoffer op het dak voor de school te wachten. Om Jan Julius en Frederic direct op te kunnen pikken en 7 uur later af te leveren bij Hotel Edelweis in Hochsölden. Kortom, de ver…

Uit de wind houden (column)

Afbeelding
Het Nederlands onderwijs gaat al 20 jaar lang in kwaliteit achteruit. Tenminste als we het overschrijfwerk van de onderwijsinspectie mogen geloven. Rapporten en onderzoeken die we al lang kenden, moesten schijnbaar nog eens bij elkaar gezet worden om het schrikeffect te vergroten. Maar als dat zo noodzakelijk is, wie heeft er dan een twintigvoudige winterslaap van 12 maanden gehouden?

Je zou het maar over je heen krijgen als kersverse, enthousiaste juf Nienke. Je dacht aan de slag te gaan in het vak dat er misschien wel het meest toe doet. Sta je net een paar maanden voor de klas en je hele kennissenkring, inclusief tante Bep met haar onderwijskennis vergelijkbaar met een konijn van 8 maanden, begint zelfs op verjaardagen bagger over je uit te storten.

Of meester Kees. 64 jaar oud inmiddels en bijna dagelijks aftellend naar het moment dat de camper richting Marbella kan, zonder aan het eind van de vakantie terug te hoeven zijn. Altijd met hart en ziel het beste gegeven voor zijn leer…

Verdiepend lezen, luisteren en kijken (infographic)

Afbeelding
Begrijpend lezen is een vak in verdrukking. Er zijn mensen die vinden dat het vakgebied doodverklaard moet worden. De vraag is echter of dat een oplossing is. Leesbegrip is en blijft namelijk een enorm belangrijk iets. Wel kan vastgesteld worden dat het als geïsoleerd schoolvak te ver doorgeschoten is. Dan is het dus zaak om terug te gaan naar de basis en te zoeken naar een betere balans.

Met een schuin oog kijken naar de ontwikkelingen op het gebied van close reading kan dan helpen. Vanuit die richting kan de expliciete aandacht voor leesbegrip op een functionele manier geborgd worden. En dit hoeft helemaal niet met ingewikkelde en omvangrijke methoden en meer leertijd dan nodig is. De kern is ook te pakken in een simpele infographic. Deze is hieronder weergegeven en zonder kosten te downloaden.

Close reading is een aanpak waarbij sterk gericht wordt op de tekst als geheel. Door simpelweg met elkaar de tekst herhaald (2 à 3 keer) door te nemen, wordt op basis van een geëxpliciteerd …

De resultaten vallen tegen. Wat nu? (tijdschriftartikel)

Afbeelding
Het gebeurt van tijd tot tijd op veel scholen. De periodieke toetsen van het leerlingvolgssysteem zijn afgenomen en de resultaten vallen (zwaar) tegen. In veel gevallen leidt dit al snel tot een panisch gevoel bij schoolteams, schoolleiders, besturen en ouders. Soms terecht, want als het de opmaat naar verval of uitblijven van herstel is, is er echt wel wat aan de hand. Maar soms ook niet terecht, want één toetsafname is ook een momentopname. En die ene afname bepaalt niet de lijn.

Als het echter meer is dan een incident, dan is er werk aan winkel. De vraag hoe de stijgende lijn (weer) gevonden kan worden, is dan op z’n plaats. In dit artikel bespreken we een vijftal kernpunten die als neutrale kapstok kunnen dienen bij het zoeken naar oorzaken en oplossingen. Het neutrale zit ‘m in het feit dat genoemde punten niet gekoppeld zijn aan een specifieke vakgebieden of organisatievormen. Ze zijn van toepassing op scholen die de ambitie hebben om heel kindgericht onderwijs te bieden. Maar …

Cijfergek (column)

Afbeelding
Het is om gek van te worden. Al die cijfers. En dan niet van die mooie poëtische zoals de zwoele 7 of een talentvolle 10. Nee, van die houterige als de 7,8 of de 7,9. Ondanks de positieve afrondingsmogelijkheden is het cum-laude-gevoel bij voorbaat al de nek om gedraaid is. Het enige cijfer dat niet mooi klinkt, maar toch een geweldige uitstraling heeft, blijft de zes min. Het voelt als de ultieme ontsnapping die nauwelijks nog voor mogelijk werd gehouden.

Natuurlijk kunnen cijfers een heel belangrijke functie hebben. Ze drukken uit of leerstof beheerst wordt. Is dat het geval, dan ligt luilekkerland open in de vorm van verrijkingsstof of liever nog, iets voor jezelf doen. Heerlijk. Altijd al gewild. In alle gevallen beter dan opnieuw aan het herhalingsinfuus, ooit door één of andere duffe Engelsman voorzien van de eufemistische term reteaching. Nog een keer de instructie, die de afgelopen weken al twee keer zonder resultaat verlengd was.

Maar echt serieus wordt het als het cijfer mi…

Maak van de school een woordpaleis. Eigentijds woordenschatonderwijs met de Woordencirkel-aanpak. (tijdschrifartikel)

Afbeelding
Door Jos Cöp en Judith Veldhuizen

Op veel scholen is het woordenschatonderwijs aan het veranderen. Van voorgeprogrammeerde lessen uit een taalmethode, wordt het steeds meer de vakoverstijgende smeer- en leerolie die de basis vormt van de complete persoonlijke (taal)ontwikkeling. Voor veel schoolleiders is het een uitdaging om onderwijskundig leiding te geven aan dit veranderingsproces. En dat is volkomen begrijpelijk, want het kan heel veel dingen tegelijkertijd raken. Denk aan het taalbeleid van de school, het streven naar verbinding tussen vakgebieden, de inpassing van 21e-eeuwse vaardigheden in het curriculum en het meer gaan werken met digitale leermiddelen en devices. Boeiender kan eigenlijk niet, maar eenvoudig is anders.


De Woordencirkel-aanpak
In het vorige nummer van BSM schetsten wij een aantal (vak)inhoudelijke ontwikkelingen die de laatste decennia het woordenschatonderwijs beïnvloed hebben. Met als voornaamste boodschap: het belang van het vakgebied kan nauwelijks overscha…



Berichten zoeken op onderwerp of datum:

Onderwerpen

Meer weergeven