Berichten

Berichten uit 2017 weergeven

Woordenschatonderwijs in de 21e eeuw. Effectiever en uitdagender woorden leren. (tijdschriftartikel)

Afbeelding
Door Jos Cöp en Judith Veldhuizen.

Op veel scholen wordt momenteel nagedacht over de verbetering van het woordenschatonderwijs. Soms is de directe aanleiding hiervoor dat de schoolpopulatie uitgebreid is met leerlingen met een vluchtelingenachtergrond die de Nederlandse taal maar beperkt machtig zijn. In andere situaties ligt de aanleiding meer in de veranderende en steeds digitaler wordende schoolomgeving. Met allerlei nieuwe kansen om het leren van nieuwe woorden op een eigentijdse manier te faciliteren. Als onderwijskundig leider van de school zijn veel directeuren samen met hun team op zoek naar manieren waarop deze veranderingsslag gemaakt kan worden. In dit artikel passeren een aantal recente ontwikkelingen de revue en wordt een vakoverstijgende aanpak geschetst, waarmee iedere school op relatief eenvoudige wijze het woordenschatonderwijs kan herinrichten. In een vervolgartikel zal deze aanpak op een praktische manier verder beschreven worden.

Onderwijskundig leiderschap
Onderwi…

Hoe behalen we betere leerresultaten in minder leertijd? (discussiedia's)

Afbeelding
Uit vele onderzoeken blijkt dat bestede leertijd één de belangrijkste voorspellers is van leerresultaat. Maar tegelijkertijd is de hoeveelheid leertijd die nodig is erg persoonlijk. Zo is het bijvoorbeeld een bekend gegeven dat sommige leerlingen wel 2,5 keer zoveel leertijd nodig hebben om een goede lezer te worden. Dat betekent nogal wat.

Tegelijkertijd zien we dat er ook veel leertijd wordt gestoken in doelen die niet of nauwelijks bijdragen aan de basisontwikkeling van kinderen. Alle reden dus om het curriculum eens stevig tegen de loep te houden en te kijken of het mogelijk is om betere leerresultaten te boeken in minder leertijd. En daarbij gebruik te maken van leermiddelen die minder leertijd morsen dan in veel klassieke methoden het geval is.
De onderstaande discussiedia's helpen om samen stappen te zetten. Ze verkondigen niet de enige waarheid, maar kunnen wel helpen om een bijdrage te leveren aan het vinden van de oplossingen die bij uw situatie passen.
Als ik u daarbij…

Uitdagend leren in de 21e eeuw. (tijdschriftartikel)

Afbeelding
Door Jos Cöp en Gert Custers.

In iedere klas zitten leerlingen die de leerkracht hard nodig hebben om de doelen te kunnen bereiken. Goede (en vaak verlengde) instructie, feedback en begeleiding zijn een must voor hen. Zonder dat zakken ze weg en komt er niet uit wat er wel in zit. Er zitten ook kinderen in iedere klas bij wie dat anders werkt. Een te sterke sturing door de leerkracht betekent dat ze meer dan nodig bij de hand worden genomen. Directe instructie kan prima samengaan met vormen van zelfstandiger leren, zoals het didactisch model uitdagend leren. Kinderen die te veel bij de hand worden genomen, voelen zich geremd en onvoldoende uitgedaagd en verliezen hun leermotivatie. Niet zelden is dit een belangrijke bron van storend en afwijkend gedrag. Het leren persoonlijk maken, vraagt dus om de juiste dosering tussen leerkracht- en zelfsturing. In dit artikel laten we zien hoe directe instructie kan samengaan met vormen van zelfstandiger leren en introduceren we het didactisch mod…

Begrijpend lezen (column)

Afbeelding
En dat heet nou een pleonasme. Meer woorden gebruiken dan noodzakelijk door een eigenschap die al aan het begrip verbonden is ook nog eens met een apart woord te benoemen. Een houten boomstam. Ja, van wat anders? De uiterste limiet. Ja, dat het niet nog een stukje verder kan, was al duidelijk. En Sinterklaas met zijn witte schimmel? Waarschijnlijk een poging om de Zwarte Piet-discussie dubbel af te leiden.

Pleonasmen zijn dus voor sukkels of uitslovers. Dus zeker niets voor ons, want wij in het onderwijs zijn direct en doortastend. Daar past geen pleonastische verwarring bij. Toch?

Nou, helaas ligt het toch wat anders. Pleonasmen zijn ook diep in de wortels van het Nederlandse onderwijs terecht gekomen. In vrijwel iedere school staat er zelfs één op het lesrooster. Als naam van een schoolvak om precies te zijn. Een vakgebied dat eigenlijk geen apart vak zou mogen zijn. Inderdaad, u hebt het door, we hebben het over begrijpend lezen. Alsof begrijpen geen onlosmakelijk onderdeel is van …

Terugblik feedbacksessie Momento - Reinders Oisterwijk (event)

Afbeelding
Dank aan de bezoekers van mijn verhaal over de leermiddelen van de 21e eeuw. In opdracht van Uitgeverij Zwijsen mocht ik aan de hand van vier belangrijke topics vooruitblikken op de ontwikkelingen die de leermiddelen van morgen zullen gaan bepalen. Het betreft de onderwerpen resultaatgericht leren, persoonlijk leren, eigenaarschap en digitaal gemak.

Ik kan er heel enthousiast van worden, want we zijn op dit moment live getuige van een metamorfose die zich aan het voltrekken is in leermiddelenland. De invloed van de digitalisering is daarbij nauwelijks te overschatten, al moeten we er wel voor zorgen dat de nieuwe mogelijkheden het leren verbeteren, maar tegelijkertijd ook digitaal gemak gaan brengen. Gezien de werkdruk die veel leerkrachten ervaren moet ICT ook hier wat in te betekenen hebben.

Ik heb beloofd om de presentatie te delen. Dat doe ik bij deze.


Verder hebben we ook het onlangs verschenen rapport van de Onderwijsraad 'Doordacht digitaal' geraakt. U vindt het complet…

Laat de onderwijsrobot maar komen. (column voor BSM)

Afbeelding
Vanmiddag viel hij bij me in de bus: de nieuwste versie van het tijdschrift Basisschoolmanagement. In een stortvloed van informatie toch een blad dat in de loop der jaren fier overeind is gebleven en meerwaarde blijft bieden voor bestuurders, schoolleiders, leerkrachten en meer. Ik had de eer om een column aan te mogen leveren. Dit keer over het warme onthaal dat de onderwijsrobot verdient ...


Laat de onderwijsrobot maar komen. Ja hoor, u kunt me gerust storen. Ik heb wel even de tijd. Ik kan gemist worden in de klas, want onze nieuwe gepersonaliseerde onderwijsrobot Sanderjet neemt de basisinstructie spelling van me over. Ik spring dadelijk pas bij als het gaat om de verlengde instructie en gerichte individuele begeleiding van de leerlingen met een zorgroute. Want daar zit mijn toegevoegde waarde.

U hebt inderdaad gelijk: ik doe niet meer alles zelf. Ik delegeer heel veel werkzaamheden en krijg in ruil daarvoor mijn vak weer terug. Ik ging toch niet naar de pabo om turfsmurf, spreadsh…

Terugblik studiemiddag Taal in het SBO (event)

Afbeelding
Dank aan de bezoekers van ons verhaal op de studiemiddag Taal in het SBO van Stichting Kindante en BCO-onderwijsadvies, gehouden in Echt. Centraal stond de zoektocht naar geschikte leermiddelen op het gebied van taal en spelling voor scholen voor speciaal basisonderwijs.

Wij kijken met plezier terug op de bijeenkomst. Zoals afgesproken vindt u hieronder de presentatie met de films en andere toebehoren.

Passend en uitdagend leren in de 21e eeuw (discussiefilm)

Afbeelding
Het onderwijs in de westerse wereld heeft een sterk consumerend karakter. Heel veel leerlingen leren leerkrachtgestuurd en krijgen veel instructie, feedback en begeleiding. Door deze aanpak, vaak verpakt in de lesfasen van het directe instructiemodel, bereiken zij de leerdoelen die ze zelfstandig niet of minder snel zouden kunnen bereiken.

Maar er zitten ook keerzijden aan deze aanpak. Bijvoorbeeld voor de leerlingen die meer uitdaging nodig hebben om bij de les te blijven. Zij die het, door allerlei redenen, niet op kunnen brengen om gedwee mee te doen. In veel gevallen betreft dit ook de kinderen die meerbegaafd zijn en de doelen ook op andere manieren en misschien ook wel in de helft van de tijd zouden kunnen bereiken.

Maar er zijn ook kritische kanttekeningen te maken als het gaat om de rol van de leerkracht. Ook voor de leerkrachten zelf heeft de sterke sturing die ze moeten bieden een prijs. Alles, instructies en oefenopdrachten, moet voorbereid en op maat klaargezet worden. Vaa…

Digitale leerkansen (column)

Afbeelding
Digitaal is het toverwoord. Zet er het begrip leren achter en het valt niet eens op. Zeker in de context van onderwijs is dat raar. Want uiteindelijk gaat het niet om digitaal. Het gaat om de beste manier van leren.

En daar kunnen we kort over zijn. De beste manier van leren bestaat niet. Die is afhankelijk van individuele leerbehoeften van mensen en van doelstellingen die bereikt moeten worden. En natuurlijk van het vakgebied: leren lezen en schrijven vragen iets heel anders dan leren spellen en rekenen. Maar bij allemaal staat de vraag centraal of en hoe het digitale tijdperk kan plussen in vergelijking met het papieren préhistorie. Want daarin liggen de onontgonnen digitale leerkansen.

De belangrijkste kansen voor ‘digitaal’ liggen in het omgaan met verschillen tussen kinderen. Vrijwel alle verschillen zijn te pakken in twee leerstromen. Sommige leerlingen halen de doelen alleen als veel ondersteuning krijgen. Ondersteuning in de vorm van (extra) instructie, feedback en begeleidin…

Terugblik tafelgesprekken studiedag 'Taal is de basis' (event)

Afbeelding
Dank aan de bezoekers van onze drie tafelgesprekken op de studiedag 'Taal is de basis' van Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Stromenland. Daarin hebben we ons verdiept in de manieren waarop tegemoet gekomen kan worden aan de verschillen tussen leerlingen. Of, zo u wilt, de verschillende wijzen om het onderwijs persoonlijker te maken.

Wij vonden het bijzonder prettige gesprekken en hebben ervan genoten. Zoals afgesproken vindt u hieronder de presentatie met de films en andere toebehoren.



Meer informatie over deze en aanverwante onderwerpen vindt u op www.tienkeerbeter.nl.

Albert Rouschop en Jos Cöp.

De onderwijsprosument (column)

Afbeelding
Ooit was het niet anders. Of je het nu wilde of niet, leren was vooral een eenrichtingsactiviteit. Met de pijl van leerkracht naar leerling of docent naar student. Niemand verbaasde zich erover, want het was volstrekt normaal en paste prima in het tijdsbeeld. De autoriteit wist hoe het zat en de luisteraar had daar geen enkel idee van. Daarmee was leren ook meteen consumeren: passief luisteren naar een uitleg om daarna creativiteisloze oefeningen te consumeren alsof het berichtjes waren uit de tijdlijn van Facebook. Om maar een lui medium te noemen.

De toenmalige onderwijskundige context zorgde voor een bijzonder passende bedding met ideeën over leren, die we inmiddels als kul van de hand doen. Toen waren de hersenen een soort van black box, waarvan we niet eens wilden weten wat er precies in gebeurde. Nu is precies het omgekeerde gaande. Het snel uitdijende leger van (pseudo) breinwetenschappers is hard op weg om de ontwikkeling en werking van het brein als verklaring te zien voor a…

Vier keer persoonlijk leren (tijdschriftartikel)

Afbeelding
Door Jos Cöp en Albert Rouschop.

Is het leren bij u op school al volledig afgestemd op de individuele leerling? En rollen de leeractiviteiten op maat uit de digitale leeromgeving, gestuurd door een enorme hoeveelheid gegevens, die ook wel persoonlijk learning analytics worden genoemd?
Of kiest u er vooralsnog voor om de ontwikkelingen van een afstand te volgen en nog even niet in de actiestand te schieten?

 Persoonlijk leren, veelvuldig ook personaliseren genoemd, is een populair begrip in onderwijsland. Maar wat wordt er nu precies mee bedoeld? Welke varianten zijn er en hoe zien die er dan uit op school? In dit artikel gaan we er verder op in.

Massasysteem
Ooit was onderwijs een massasysteem waarbij de leerstof en de didactiek voor alle leerlingen gelijk waren. Verschillen tussen kinderen waren er wel, maar in het licht van de opbrengstverwachting deden ze er niet zoveel toe. Als leerlingen voldoende beroepsmatig gekwalificeerd en maatschappelijk gesocialiseerd de school verlieten, w…



Berichten zoeken op onderwerp of datum:

Onderwerpen

Meer weergeven

Blogarchief

Meer weergeven