Berichten

Berichten uit 2015 weergeven

Workshop Digitale leerkansen - IJsselgroep Apeldoorn

Dank aan alle aanwezigen bij de workshop. Hieronder, zoals beloofd, een aantal zaken. Om te beginnen de presentatie:



Dan nog wat andere zaken die aan de orde geweest zijn:

De link naar het artikel over leren in 2020, waarin het schoolpaneel verder uitgelegd wordt.

De link naar de discussiefilm 'Vier keer persoonlijk leren', waarin op een prikkelende manier de begrippen differentiëren, individualiseren en personaliseren met elkaar verbonden worden.

De link naar de discussiefilm 'ICT in het onderwijs: wat werkt en wat niet?', met aandacht voor het onderscheid tussen pedagogisch, didactisch en organisatorisch ICT-gebruik.

De film over de werking van een digitale leerkrachtassistent van Taal in beeld 2, die de leerkracht in verregaande mate kan ontzorgen en het onderwijs persoonlijker kan maken zonder het groepsgevoel los te laten.

Een aantal films over het programma Werkuur (o.a. bij Taal in beeld 2), waarmee niet uitgevers maar scholen heel eenvoudig hun eigen gepersonal…

Digitale leermiddelen als uitdaging - het tijdschriftartikel

Afbeelding
Digitale leermiddelen als uitdaging Hoe gerichte inzet van ICT leidt tot effectiever onderwijs

Hoeveel tablets zijn er eigenlijk al binnen uw school? En welke apps gebruikt u om de complete leerlijn af te dekken? Hoe gebruikt u de learning analytics om leerstof op maat aan te bieden? En wanneer denkt u dat het onderwijsaanbod volledig gepersonaliseerd zal zijn? Zoals u allang weet, zijn de verwachtingen ten aanzien van de digitale leermiddelen in het onderwijs hooggespannen en veel schoolteams staan op dit moment voor grote uitdagingen en ingrijpende keuzes. Met de digitale thuisomgeving en kritische ouders als vriendelijk dwingende stimulans. Een pas op de plaats maken, wordt al snel uitgelegd als niet meewillen met de innovatiestroom. Maar zo simpel als het soms in de thuisomgeving kan liggen, zo lastig zijn de keuzes binnen onderwijsinstellingen. Wetenschappelijk onderzoek slaagt er tot op heden nauwelijks in om te laten zien dat meer investeringen in digitaal ook daadwerkelijk leidt t…

Kenniskringen ICT - Kindante: presentatie en meer

Dank aan alle aanwezigen bij de kenniskringen ICT van de Stichting Kindante op 5 en 12 november 2015. Volgens afspraak hierbij een aantal zaken.

Om te beginnen de presentatie.



Dan nog wat dingen die we tijdens de bijeenkomst benoemd hebben als geschikt voor de 'after party'. Bijvoorbeeld voor verdieping op een later moment. Of om samen te delen met collega's die niet live aanwezig waren.

De link naar de film met de verbazing van John Hattie, waarin hij aangeeft niet te snappen waarom bij onderwijsvernieuwing keer op keer weer in oude valkuilen getrapt wordt.

De link naar het artikel over leren in 2020, waarin het schoolpaneel verder uitgelegd wordt.

De link naar de discussiefilm 'Vier keer persoonlijk leren', waarin op een prikkelende manier de begrippen differentiëren, individualiseren en personaliseren met elkaar verbonden worden.

De link naar de discussiefilm 'ICT in het onderwijs: wat werkt en wat niet?', met aandacht voor het onderscheid tussen pedagog…

Vier keer persoonlijk leren

Afbeelding
Leren persoonlijk maken is het topic dat momenteel het meest aandacht krijgt op veel vernieuwingsagenda's. Als streven natuurlijk meer dan terecht, maar tegelijkertijd is het toch ook wel een enorme open deur. Ik ontmoet nooit iemand die tegen is, net zoals niemand zal ontkennen dat smaken verschillen en we ook niet allemaal dezelfde sokken gaan dragen of ons hetzelfde massa kapsel aan laten meten. En dat geldt natuurlijk ook voor leren. Als het effectiever kan door het een beetje te finetunen, dan is alles wat werkt welkom.

Maar tegelijkertijd is er ook een enorme discussie over hoe we onderwijs persoonlijker kunnen maken. En in die discussie gaan woorden als differentiëren, individualiseren en personaliseren door elkaar lopen. Het gevolg is dat we allemaal veel roepen, maar niet hetzelfde bedoelen. En dat is op z'n minst heel lastig, maar het werkt daarnaast ook nog enorm vertragend. Met als risico dat er zoveel ruis op de lijn ontstaat, dat het hele streven in totaliteit af…

ICT in het onderwijs: wat werkt en wat niet?

Afbeelding
Vrijwel voortdurend verschijnen er onderzoeken, gebundelde praktijkervaringen en individuele pleidooien over het gebruik van ICT in het onderwijs. Met vaak heel verschillende conclusies over wat werkt en wat niet. Op zich is daar niets mis mee, want innoveren voelt al gauw wat onwennig. Maar helaas gaat de nuance door de vermeende tegenstellingen in veel gevallen verloren.

Onderzoekbureau Gartner heeft in 2006 een systematiek bedacht met de naam Technology hype cycle. Afhankelijk van de fase waarin een technologie zit, komen ook de bijpassende sentimenten boven. Mooie voorbeelden hiervan zijn de fasen die vrij vertaald benoemd kunnen worden als de verwachtingspiek en het desillusiedal.

Eén ding is echter opvallend als het gaat om de huidige discussie over ICT-gebruik in het onderwijs. Het gaat in veel gevallen niet om een technologie, maar om informatie- en communicatietechnologie in het algemeen. Alsof de conclusie voor alle gebruikte digitale hulpmiddelen, hardware en software hetze…

Inspiratiedag Amerongen

Afbeelding
Dank aan alle bezoekers van mijn presentatie op de onderwijsinspiratiedag in Kasteel Amerongen. Eén van de beloftes die ik gedaan heb, is het delen van de presentatie met u via deze website. Bij deze dus.



In de presentatie raakten we de successen die reeds geboekt zijn met het organisatorisch gebruik van ICT. We hebben gekeken naar de meest geavanceerde leerkrachtassistent voor het digitale schoolbord die in Nederland verkrijgbaar is. Het speciale van de nieuwste versie van deze applicatie is dat de leerlijn inzichtelijk is gemaakt over alle jaargroepen heen, waardoor het veel makkelijker wordt om persoonlijke leerroutes samen te stellen. Verder is ook opvallend dat dit type digibordsoftware het hart van de methode is geworden. In het onderstaande promotiefilmpje wordt de werking tot in de details uitgelegd.



Mijn derde belofte betreft de link naar de instructiefilms bij Werkuur, de nieuwe applicatie waarmee u in een handomdraai gepersonaliseerd oefenmateriaal samenstelt in de vorm van…

Breng leren tot leven: nieuwe versie overzichtspresentatie.

John Dewey zei ooit de heel beladen woorden: "If we teach today as we taught yesterday, we rob our children of tomorrow." Zijn boodschap is duidelijk: pas het leren aan aan de tijd waarin wij leven. Combineer dat maar eens met de uitspraak van Benjamin Franklin: "Tell me and I forget. Teach me and I remember. Involve me and I learn. Kortom, je kunt alleen efficiënt leren als het je wat doet, als het je raakt, als je betrokken bent. Leren moet blijven leven en het is onze taak om het voortdurend aan passen aan een nieuwe tijd. Er zijn mindere uitdagingen!

Vanuit bovenstaande drijfveer werk ik permanent aan een overzichtspresenatie die zich continue verder doorontwikkeld. Hierin probeer ik alle actuele onderwerpen een plek te geven die invloed hebben op de effectiviteit van het onderwijs en het leren in de 21e eeuw. Onlangs heb de nieuwste versie online gezet. Het is inmiddels een lijvig werk geworden met bijna 100 dia's en ik deel het graag met u.

Bij de presentaties…

Leren en organiseren in een nieuwe tijd

Onlangs was ik te gast bij een besloten bijeenkomst die ging over leren en organiseren in een nieuwe tijd. Ik mocht daar een bijdrage leveren aan de discussie rondom het kantelen van het onderwijs.

Als leidraad heb ik een interactieve presentatie gemaakt op basis van het boek 'Verandering van tijdperk. Nederland kantelt.' van Jan Rotmans. In dit boek beschrijft de hoogleraar duurzame transities en systeeminnovaties aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam op een begrijpelijke en boeiende wijze hoe maatschappelijke systemen in het huidige tijdperk kantelen. In één van de hoofdstukken besteedt hij ook aandacht aan het onderwijssysteem.

Ik raad u aan het boek te lezen, want het is een standaardwerk dat iedereen die zich bezighoudt met systeeminnovaties zou moeten kennen. Zeker als het gaat om de basissystemen zoals het onderwijs, die weer invloed hebben op het leren en innoveren zelf. Het boek is beschikbaar als papieren uitgave en als e-book.

Als u geïnteresseerd bent in de inte…

Begrijpend lezen in de 21e eeuw

Afbeelding
Begrijpend lezen is een moeilijk onderwijsbaar vakgebied. En dat is al jaren zo. Eigenlijk altijd al geweest. Ooit was het een vak waarbij je lange teksten las en vervolgens een breed palet aan vragen beantwoordde. Vragen die allemaal wel iets te maken hadden met het begrijpen van de tekst. Soms ging het over letterlijk begrip, soms over een verwijswoord, weer een andere keer over de bedoeling van de schrijver en dan weer over de betekenis van een woord. Een beetje zoals de Cito-toets dat nog steeds doet: alles lekker door elkaar dus. Als toets is dat wel te begrijpen, want het uiteindelijke doel is dan het uitvoeren van een meting. Maar voor het gericht aanleren van vaardigheden is het gefladder natuurlijk minder toereikend.

Eind jaren 80 en begin jaren 90 van de vorige eeuw, was het met name Cor Aarnoutse die het vakgebied in Nederland in beweging zette. Hij vestigde keer op keer de aandacht op het feit dat we bij rekenen en taal wel instructie gaven en bij begrijpend lezen nooit. E…

Dag vakantie (column)

Afbeelding
Gelukkig. Het zit er alweer op. De vakantie is voorbij. Lang leve het schooljaar.

U kent het gevoel wel. Die laatste vrijdag begin juli. Het gevoel waarin vakantienoodzaak zich langzaam vermengt met de tomeloze ambitie om nog even snel buitengewone prestaties te leveren. Een laatste opleving voordat de werkverslaving zich gewonnen geeft. Maar als de school leger wordt verandert er veel. Binnen enkele dagen wordt het allemaal anders. De luiheid wint het van de ambities. En heel snel voelt het voorbije schooljaar verder weg dan het vulkanisch eiland, tevens vakantiebestemming, dat genoemd lijkt naar de bekende zangvogel. Al blijven ze daar volhouden dat kanarie begint met een c. Woordpakket 14 van de spellingmethode, waarvan ik de naam alweer vergeten ben, geeft aan dat niet zo is.

Eenmaal aangekomen op het genoemde eiland kan het feest echt beginnen. Nog even twee daagjes een waar-ligt-alles-ook-alweer-gevoel en dan komt het: de innerlijke rust van het even niets meer willen. Of het m…

Van paplepel naar netwerk

De zoektocht naar de toekomst van het onderwijs is een hele interessante. Meestal heeft het iets van een aantal maatschappelijke trends op een rijtje zetten en vervolgens combineren met wat populistisch gebruik van vermeend wetenschappelijke inzichten. Vaak nog aangevuld met een nauwelijks te overschatten adoratie van technologische mogelijkheden en de impact die dit zou kunnen hebben.

Jaren later terugkijkend blijkt het allemaal vaak toch wat genuanceerder te liggen en zijn er steevast variabelen die ten onrechte buiten beschouwing zijn gelaten. Zo'n variabele die vaak vergeten wordt is de ontwikkeling van het leren zelf. Vijftig jaar terug was leren iets heel anders dan dat het vandaag de dag is. Toen werd leren vooral gezien als het met een paplepel scheppen van kennis in de hoofden van kinderen. Nu, vijf decennia later, zien we leren meer als iets dat gebeurt op basis van interacties binnen netwerken. Hoe anders kan het zijn?
De beste manier om de toekomst van het leren en he…

Over leren en afleren gesproken

Afbeelding
Getipt door Richard Engelfried (twitter @rengelfried) zag ik het onderstaande filmpje over de 'Backwards brain bicycle'. Het lijkt in eerste instantie meer een grap dan een serieus onderwerp, maar niets is minder waar. Het is een, weliswaar niet wetenschappelijk onderbouwd, experiment dat een beeld geeft van hoe wij leren. Oftewel, de wijze waarop onze hersenen 'geprogrammeerd' kunnen worden vanuit leersituaties. Hilarisch om te zien dat leren fietsen dus echt lastig kan zijn als er een totaal ander patroon is ingeslepen.

Maar het filmpje heeft mij ook verder aan het denken gezet dan het succesvol leren omgaan met een vervoermiddel met twee wielen. Als leren en nauwelijks meer kunnen afleren zo met elkaar verweven zijn, wat betekent dit dan voor alle andere zaken die we doen. In de redenering van het filmpje brengt dit soms ook met zich mee dat je iets anders niet (meer) kunt.

We leren kinderen in en buiten de school heel veel nieuwe dingen. Vaak in gesloten leersituat…

Presentatie BCO-onderwijsadvies / Innofun

Afbeelding
Op vrijdag 22 mei mocht ik samen met collega Albert Rouschop te gast zijn op de studiemorgen van BCO-onderwijsadvies / Innofun. Een combinatie van twee inspirerende en innoverende organisties in het zuiden van het land met als uitvalsbasis Venlo. Onze opdracht was om te vertellen hoe Uitgeverij Zwijsen de digitale mogelijkheden gebruikt om het leren te verbeteren.

We waren te gast in het spiksplinternieuwe E-lab en het is heel goed om te voelen hoe zo'n inspirerende omgeving om te leren invloed heeft op bijeenkomst zelf. Meestal houd ik presentaties over de (digitale) toekomst van het leren in een omgeving die het verleden uitstraalt. Misschien was het dit keer wel andersom: de omgeving daagt uit om nog verder te gaan dan het verhaal. En dat is mooi, want dit is juist wat we met elkaar moeten durven. In een tijd waarin nieuwe succesvolle oplossingen niet meer centraal bedacht en topdown gedropt kunnen worden, is er experimenteerlef nodig. De durf om af te wijken van de gebaande pad…

Presentatie BIC-netwerk

Afbeelding
Op 7 april mocht ik samen met collega Albert Rouschop een presentatie houden voor het BIC-netwerk van APS IT-diensten. Het ging over de digitale leerkansen die zich de komende jaren zullen aandienen en hoe wij hier samen op kunnen anticiperen.

Centraal hierin staat de rol van netwerken. Ten eerste gekoppeld aan de manier waarop we leren tegenwoordig zien, namelijk als de verdere ontwikkeling van het brein in de vorm van beter functionerende neurale netwerken. Ten tweede is daar de enorme groei van informatie en beschikbare devices in de vorm van communicatieve netwerken. Ten derde, en misschien is dat wel de belangrijkste van de drie, leernetwerken van mensen die samen het leren vernieuwen en verbeteren. Het BIC-netwerk is er één van. En zeker niet de minste.

Ik heb een aantal zaken beloofd, die ik bij deze na wil komen. Ten eerste gaat het over de presentatie. Deze is hieronder terug te vinden.



Verder was er nog de vraag naar meer informatie over de apps en applcaties uit het hierond…

Presentatie 'Digitale leerkansen' bij uitreiking Kinder Media Awards 2015

Afbeelding
Op 2 april was ik als spreker te gast bij de uitreiking van de Kinder Media Awards 2015. Ik was onder de indruk van het event en de professionele omgeving van het Instituut voor beeld en geluid in Hilversum. Als laatste spreker voor de uitreiking van de prijzen mocht ik mijn licht laten schijnen over de veranderingen die ons te wachten staan als het gaat om het leren en de leermiddelen die we daarbij zullen gebruiken.

Hieronder vindt u de presentatie die ik gebruikt heb.



Van de presentatie is ook de onderstaande videoregistratie gemaakt.

Digitale leerkansen

Afbeelding
Aanstaande donderdag, 2 april, ben ik als spreker te gast bij de uitreiking van de Kinder Media Awards 2015. Een mooi evenement, georganiseerd op een mooie plaats: het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid in Hilversum. Ik ga het hebben over (digitale) leerkansen die de komende tijd voorbij gaan komen. Allemaal kansen om het leren beter te maken en meer aan te laten sluiten bij de huidige tijd.
Heel veel mensen voelen het perfect aan. Net als alle andere sectoren in de samenleving is ook het onderwijs sterk in beroering. Ook het onderwijs ontkomt niet aan de noodzakelijke omslag van een verticaal georganiseerd, centraal geordend en top down gestuurd systeem naar een systeem dat anders in elkaar gaat zitten. En dat anders is dan gebaseerd op een meer horizontaal, decentraal en (deels) bottom up georganiseerd netwerksysteem. Het lijkt een keuze, maar feitelijk is het dat niet. Vrijwel alle maatschappelijke systemen maken deze transitie op een enigszins vergelijkbare wijze door (Rotm…

De revival van het vakgebied schrijven

Afbeelding
Wat gaat er gebeuren met het vakgebied schrijven in het basisonderwijs? Vraag het tien mensen en je krijgt veel verschillende antwoorden. Allemaal met een eigen redenering.

In eerste instantie lijkt het voor de hand te liggen om het vak dood te verklaren. Snel schriftelijk communiceren gebeurt immers vrijwel altijd via een toetsenbord, dus wat moeten we nog met die pen? Maar iedereen die bereid is om zich wat dieper te oriënteren, zal behoefte hebben om het bovenstaande te nuanceren.

Schrijven is veel meer dan zo mooi mogelijk letters op papier zetten. Het is een vorm van persoonlijke expressie en communicatie die pas kan slagen als er sprake is van een leesbaar handschrift. Wel eens een boodschappenbriefje gemaakt dat niet leesbaar was? Of snel wat aantekeningen gemaakt die later niet meer te ontcijferen waren? Iedereen kent de situaties waarin leesbaar schrijven zinvol blijft en zelfs noodzakelijk is.

Maar er is meer dan dit. Schrijven is ook voor het leren lezen en leren van andere…

Leermiddelen in 2020, een kwestie van kiezen

Afbeelding
Papierloze scholen? ICT-loze scholen? In 2020 zullen ze beide bestaan, al zal de tweede soort een uitstervend ras zijn. En als je heel goed gaat kijken, zijn ze niet eens ICT-loos, maar ICT-arm. Want al zou je het willen, aan de digitalisering is geen ontkomen aan, zeker niet voor een school. Onlangs hebben collega-onderwijskundige Albert Rouschop en ik een tweetal artikelen gepubliceerd over leren en leermiddelen in 2020. De complete metamorfose die gaande is in het land van de leerkmiddelen wordt erin beschreven. De artikelen zijn terug te vinden in de nummers 4 en 5 van jaargang 28 van het blad Basisschoolmanagement.

Het eerste artikel 'Leren in 2020' draait om de vraag of en hoe digitale leermiddelen het onderwijs effectiever gaan maken. Wij hebben er weinig twijfels bij, want ICT heeft het onderwijs veel te bieden, maar we kijken in het artikel verder dan de huidige hype. Het is geen kwestie van een vrachtwagen vol tablets aan laten rukken en dan komt de rest vanzelf wel…

Leermiddelen in 2020

Afbeelding
Leermiddelen in 2020 Op weg naar een effectief digitaal leerlandschap.


Door Jos Cöp en Albert Rouschop

Dit is het tweede artikel over leermiddelen in 2020. Het is het vervolg op het artikel dat ging over de vraag of digitale leermiddelen het onderwijs effectiever kunnen maken. Alles wijst erop dat dit inderdaad het geval is, maar wel op een andere manier dan vaak wordt gedacht. Als ICT en digitalisering wordt voorgesteld als de vernieuwing zelf, begeven we ons op glad ijs. Middel wordt dan doel. Daar waar de onderwijskundige focus ontbreekt, is deze omgekeerde drijfveer zeer regelmatig terug te zien. In zo’n situatie zou de onderwijsverbetering uit ICT-ontwikkelingen voort moeten komen, maar vele praktijkervaringen laten zien dat het zo niet werkt.

ICT kan de onderwijsinnovatie faciliteren en dienen als katalysator. Met nieuwe digitale en technische mogelijkheden kunnen onopgeloste onderwijsdilemma’s opnieuw tegen het daglicht worden gehouden, zoals bijvoorbeeld de organisatie van het di…



Berichten uit deze site zoeken op onderwerp of datum?

Wilt u berichten zoeken op onderwerp of op datum, klik dan op de onderstaande mogelijkheden. Uiteraard kunt u bij het zoeken op trefwoord ook gebruik maken van het zoekvenster rechtsboven op de startpagina van deze site.

Onderwerpen

Meer weergeven

Archiveren

Meer weergeven