Berichten

Berichten uit 2010 weergeven

Effectiever vreemde talenonderwijs met het digibord

Het vreemde talenonderwijs is volop in ontwikkeling. Niet in het minst omdat het ondersteunen van lessen door middel van digitale schoolborden nieuwe kansen en mogelijkheden biedt. De kracht van het digibord is daarbij dat de lessen realistischer, afwisselender en interactiever kunnen worden. Daarbij leidt een betere interactie tot meer denkkracht bij de leerlingen.
Dit biedt weer goede mogelijkheden om de doelen op een hoger niveau te leggen en het onderwijs effectiever te maken. Bekijk de discussiefilm en bespreek deze met uw collega's. Reacties zijn natuurlijk altijd van harte welkom.

Met dank aan Paul Baaijens en Linda Humme.

Meer leesbegrip met het digibord

Meer dan negentig procent van de basisscholen is inmiddels voorzien van digitale schoolborden. Nog nooit is een nieuw medium in zo'n sneltreinvaart in de scholen beland. Nu is het dus de vraag hoe het gebruik van deze borden kan leiden tot didactische meerwaarde, betere leerresultaten en meer gebruiksgemak voor leerkrachten. In deze discussiefilm wordt een voorbeeld uitgewerkt voor het vakgebied begrijpend lezen. Door het digibord binnen deze lessen te gebruiken bij het geven van instructie, ontstaan nieuwe mogelijkheden. Bekijk de film, discussieer en reageer.

De 9 schakels van effectief onderwijs

Wat goed onderwijs is, zal altijd onderwerp van discussie blijven. En dat moet ook, want het doel is de overtreffende trap: het beste onderwijs.

Uit praktijkervaringen en wetenschappelijk onderzoek weten we inmiddels dat een aantal zaken min of meer tijdloos zijn. We kunnen ze ordenen in de vorm van de 9 schakels van effectief onderwijs in de klas:

1. leerdoelen
2. betrokkenheid
3. interactie en afwisseling
4. effectief lesmodel
5. toetsen
6. instructie en begeleiding
7. leertijd
8. didactische aanpak
9. organisatie

In een tijd waarin veranderingen elkaar snel opvolgen, is het belangrijk om een innovatie kritisch te bekijken op de feitelijke meerwaarde voor de effectiviteit van het onderwijs in de klas. Om het werkelijke innovatieve gehalte vast te stellen, kunnen we het beste onderzoeken of de leerlingprestaties er beter door zijn geworden. Dit is echter in veel gevallen een lastige en langdurige aangelegenheid. Een goed en snel alternatief is het toetsen van de verandering aan de 9 schakels va…

De negen schakels van effectief onderwijs

Door Jos Cöp.

Ieder schoolteam is gericht op het bieden van onderwijs van zo hoog mogelijke kwaliteit. Maar wat is onderwijskwaliteit nu eigenlijk precies? In ieder geval is het meer dan een streefrichting. Er liggen stapels wetenschappelijk onderzoek en nog veel meer ervaringen van leerkrachten waarmee goed onderbouwd kan worden wat de kenmerken van effectief onderwijs zijn. De onderstaande discussiefilm doet een poging om het overzichtelijk bij elkaar te zetten. Daarmee kan het een prima hulpmiddel zijn om met elkaar te bespreken.



Hieronder zullen we de negen schakels kort beschrijven.

1. Werk vanuit leerdoelen
Goede taal- en spellinglessen zijn doelgericht. Het lesdoel is daarbij het stuur. Het is heel belangrijk om dit stuur stevig vast te pakken, want dat biedt de beste garanties voor resultaat. Als je niet weet waar je heen wilt, kom je er ook nooit. Ook is het belangrijk om de leerdoelen te bespreken en te delen met de kinderen. Zo weten ze waar hun inspanning toe gaat leiden en wa…

De 9 schakels van effectief onderwijs

Wat goed onderwijs is, zal altijd onderwerp van discussie blijven. En dat moet ook, want het doel is de overtreffende trap: het beste onderwijs. Uit praktijkervaringen en wetenschappelijk onderzoek weten we inmiddels dat een aantal zaken min of meer tijdloos zijn. Ook in een tijd waarin veel verandert en steeds meer nieuwe media een plek in klas verwerven, blijft het belangrijk om vanuit een onderwijskundige invalshoek te bekijken wat de toegevoegde waarde kan zijn. Dat kan gebeuren aan de hand van de 9 schakels van effectief onderwijs in de klas. Meer weten? Bekijk de nu volgende discussiefilm.



Wilt u een verhaal houden over de negen schakels van effectief onderwijs? Wellicht helpt het u om gebruik te maken van de onderstaande interactieve presentatie.


De 9 schakels van effectief onderwijs on Prezi

Interactiever leren met het digibord

In een razend tempo verschijnen in steeds meer klaslokalen digiborden. Het moment dat een lokaal zonder digibord gedateerd aandoet, is niet meer ver weg. Toch is in veel scholen vast te stellen dat het didactisch gebruik van het digibord nog (sterk) kan groeien. Anders blijft het bord hangen in de hoek van de speeltjes en de gadgets. Leuk voor erbij, maar weinig bijdragend aan de primaire functie van de school: kinderen de mogelijkheid geven om te leren en zich te ontwikkelen.

De onderstaande discussiefilm laat zien hoe het digibord het leren interactiever kan maken. In eerste instantie vanuit een leertheoretische invalshoek. Het tweede gedeelte van de film toont daarnaast ook 10 didactische digibordwerkvormen die het leren kunnen verbeteren.

Met dank aan Linda Humme.

Didactische digibordwerkvormen

Afbeelding
Enkele weken geleden hebben Linda Humme en ik een discussiefilm op You Tube gezet met de titel 'Interactiever leren met het digibord'. We hebben de film gemaakt om met name de didactische discussie over het gebruik van het digibord aan te wakkeren. In heel veel klassen staat inmiddels een digitaal schoolbord en op de meeste plaatsen wordt het onderwijs er in ieder geval een beetje leuker door. Dat is mooi meegenomen, maar vaak zou het onderwijs door didactisch geavanceerder gebruik van het bord ook nog een beetje beter kunnen worden ook. Een te mooie kans om te laten liggen.

In de film starten we met de verschuivingen die er gaande zijn als het gaat om het effectief leren. Moderne leertheorieën benadrukken steeds sterker dat effectief leren een actief proces is waarbij op een persoonlijke wijze kennis en inzicht geconstrueerd worden. Door gerichte denkactiviteiten ontstaan (betere) verbindingen tussen zenuwcellen in de hersenen. Er ontstaat dus een verbeterde 'infrastructuu…

Interactiever leren met het digibord

In een razend tempo verschijnen in steeds meer klaslokalen digiborden. Het moment dat een lokaal zonder digibord gedateerd aandoet, is niet meer ver weg. Toch is in veel scholen vast te stellen dat het didactisch gebruik van het digibord nog (sterk) moet groeien. Anders blijft het bord hangen in de hoek van de speeltjes en de gadgets. Leuk voor erbij, maar weinig bijdragend aan de primaire functie van de school: kinderen de mogelijkheid geven om te leren en zich te ontwikkelen.

Het gebruiken van een digibord heeft veel voordelen, maar de belangrijkste winst zit in het verbeteren van de interactie. Interactie is daarbij meer gericht op samen doen dan samen praten. Doen staat voor een breed spectrum aan werkvormen waarbij leerlingen blijven denken over de leerstof. En denken is de motor van het leren en ontwikkelen. Zonder denken wordt geen nieuwe kennis geconstrueerd en vindt geen leren plaats. Het gebruik van het digibord moet er dus toe leiden dat kinderen meer en beter denken over de…

Het differentiatiedilemma

In veel klassen zijn de verschillen tussen kinderen groot. De permanente uitdaging voor scholen is om hier adequaat mee om te gaan. Dat lijkt gemakkelijker dan het is. Succesvol differentiëren wordt vaak gezien als een organisatieprobleem waar goed klassenmanagement de oplossing voor zou moeten zijn. Natuurlijk: het goed kunnen managen van een klas is voorwaardelijk voor het effectief kunnen omgaan met verschillen tussen leerlingen. Maar het maken van goede keuzes gaat hieraan vooraf. Hierbij doemt voortdurend hetzelfde dilemma op: houd ik de klas bij elkaar of laat ik kinderen los en ga ik werken met verschillende niveaugroepen? Oftewel, differentieer ik convergent of divergent? Bekijk de discussiefilm.

Het differentiatiedilemma

In veel klassen zijn de verschillen tussen kinderen groot. De permanente uitdaging voor scholen is om hier adequaat mee om te gaan. Dat lijkt gemakkelijker dan het is. Succesvol differentiëren wordt vaak gezien als een organisatieprobleem waar goed klassenmanagement de oplossing voor zou moeten zijn. Natuurlijk: het goed kunnen managen van een klas is voorwaardelijk voor het effectief kunnen omgaan met verschillen tussen leerlingen. Maar het maken van goede keuzes gaat hieraan vooraf. Hierbij doemt voortdurend hetzelfde dilemma op: houd ik de klas bij elkaar of laat ik kinderen los en ga ik werken met verschillende niveaugroepen? Oftewel, differentieer ik convergent of divergent?

Bij de aanschaf van nieuwe methoden of het gaan gebruiken van nieuwe technologieën spelen de organisatorische kanten van het differentiatiedilemma een belangrijke rol. Sterker nog, het is juist dit dilemma dat een succesvolle implementatie regelmatig in de weg staat. Bekijk de discussiefilm.

Effectiever onderwijs met het digibord

In een ongekend tempo heeft het digibord het klaslokaal veroverd. In eerste instantie leidt dit vaak tot enthousiast gebruik van afbeeldingen, films, audio, spelletjes en oefeningen. Onderzoeken geven aan dat na 1 à 2 jaar een soort van bezinningsperiode opkomt. Dan komt de belangrijkste vraag op die gesteld kan worden: 'Hoe kan ik mijn onderwijs effectiever maken met een digibord?' Het is belangrijk dat schoolteams het daar met elkaar over hebben. Niet alleen door samen nieuwe mogelijkheden te bedenken, maar ook door het digibordgebruik te toetsen aan de min of meer tijdloze criteria van effectief onderwijs. De onderstaande discussiefilm wil dit denkproces ondersteunen door de zeven schakels van effectief onderwijs te verbinden met het succesvol gebruik van een digibord.

Effectiever onderwijs met het digibord

Afbeelding
Enkele weken geleden heb ik een conceptversie van een discussiefilm met de naam 'Effectiever onderwijs met het digibord' online geplaatst. Ik heb daarbij de hele wereld en omstreken uitgenodigd om deze versie te bekijken en te becommentariëren. Met behulp van deze commentaren ben ik in staat geweest om verbeteringen aan te brengen. Inmiddels staat versie 1 online. Commentaar blijft altijd welkom, want het kan altijd weer beter.

Ik hoop hiermee een bijdrage te leveren aan de permanente discussie die moet leiden tot steeds effectiever en beter gebruik van het bord. De mogelijkheden worden nog maar half benut, maar ik vind de toegevoegde waarde al aanzienlijk. Een klaslokaal zonder digibord voelt voor mij langzamerhand wat onwennig. Het roept de sfeer op van het behelpen. Het doet me denken aan de tijd dat ik voor een adviesinstelling werkte en de pc moest delen met mijn kamergenoot. Na 2 maanden werden we er beide stapelgek van en na nog 2 maanden zeuren, was ook het management o…

Begrijpend leesinstructie nieuwe stijl

Begrijpend lezen is geen populair vak. Veel leerlingen hebben er een hekel aan en leerkrachten staan allerminst te popelen om het te geven. Toch zijn er best goede mogelijkheden om te komen tot daadwerkelijke verbeteringen. Twee zaken vormen daarbij belangrijke aanknopingspunten, namelijk het aansprekender maken van de teksten en het attractiever en doelgerichter maken van de instructie. Experimenten geven aan dat het gebruik van een digitaal schoolbord hierbij wel eens doorslaggevend kan worden. Bekijk de discussiefilm.

Begrijpend leesinstructie nieuwe stijl

Afbeelding
Vraag een leerling aan welk vak hij een hekel heeft en de kans is groot dat het antwoord begrijpend lezen is. Vraag een leerkracht welk vak hij het minst graag geeft het gaat vaak over hetzelfde vakgebied. Dat kan geen toeval zijn.

De ultieme oorzaak van de impopulariteit van het genoemde vakgebied ligt waarschijnlijk in het ongrijpbare. Wat is begrijpend lezen eigenlijk precies? En hoe kun je er beter in worden? Gelukkig kunnen we er inmiddels wat zinnigere dingen over zeggen dan pakweg 10 jaar terug. Maar zo concreet als bij technisch lezen of spelling zal het nooit worden. Daarvoor is leesbegrip teveel verweven met intelligentie en algemene ontwikkeling.

Wetenschappers zijn het er wel over eens dat goede begrijpend lezers 4 dingen hebben. Ze kunnen vlot technisch lezen, hebben een goede woordenschat, beschikken over een brede achtergrondkennis en passen leesstrategieën toe. Interessant is wel dat de eerste drie zaken meer als voorwaardelijk worden gezien. De leesstrategieën zijn daa…

De metamorfose van de handleiding

Afbeelding
De handleiding is sinds jaar en dag het hart van de methode. Wil je snappen hoe een pakket werkt of hoe je les 10 het beste kunt aanbieden, dan zoek je het op. Toch is de vorm en de functie van de handleiding momenteel behoorlijk aan het veranderen. En dat is ook wel nodig ook, want de fysieke levensduur van nogal wat handleidingen is bijna onbeperkt. De reden: ze komen zelden uit de kast en soms niet eens uit de plastic folie die er bij de aanschaf omheen zat. Om een goede inschatting te kunnen maken van de metamorfose van de handleiding, is het goed om rekening te houden met minstens drie ontwikkelingen.

De eerste ontwikkeling heeft te maken met de didactische functie. De klassieke handleiding stamt uit de tijd dat methodes een ander karakter hadden en gebaseerd waren op een andere didactiek. Het hulpmiddel ondersteunde een didactiek die veelal gebaseerd was het behaviorisme. Het menselijk geheugen werd gezien als een black box waar we niets van wisten en leren gebeurde aan de hand v…

Effectief leren met het digibord

In september 2009 heb ik een discussiefilm met de titel 'De kracht van het digibord' op You Tube geplaatst. In deze film wordt een poging gedaan om de onderwijskundige meerwaarde van het digitale schoolbord onder woorden te brengen en worden aanwijzingen gegeven om het digibordgebruik te verbeteren. Binnen korte tijd was deze film meer dan 3000 keer bekeken en stroomden via allerlei kanalen reacties binnen.

Ik vind het nu tijd voor een vervolg en wil een aantal vervolgfilms maken die de discussie over effectief digibordgebruik verder aan moeten wakkeren. Daarom heb ik een nieuwe discussiefilm gemaakt met de titel 'Effectief onderwijs met het digibord'. Deze film gaat over de relatie tussen de 7 schakels van effectief onderwijs en het gebuiken van een digibord. Conceptversie 1 (zie onder) staat inmiddels online. Ik wil iedereen die een bijdrage wil leveren, vragen om de film te bekijken en reacties te plaatsen. Zo kunnen we de film samen nog beter maken.



Iedereen die een…

Het georganiseerde wantrouwen

Geen sector kan zonder innovatie. En innovatie kan niet zonder gedrevenheid. En gedrevenheid ontstaat alleen als er een flinke dosis motivatie achter schuilt. Motivatie die mensen inbrengen en die van binnenuit komt. Op deze manier ontstaan de mooiste nieuwe dingen en de trots, die vanzelf volgt, is de katalysator die het succesvolle vervolg direct weer aanjaagt.

Helaas is in veel scholen ook een ander mechanisme ontstaan. Mede onder invloed van allerlei uit de VS overgewaaide management- en onderwijstheorieën is het gelegenheid bieden tot innovatie vervangen door een topdownsysteem dat uitgaat van voorschrijven, controleren en wantrouwen. Veel van deze theorieën hebben hun meerwaarde laten samenlevingen waar veel te winnen valt bij een betere regulering. Maar in een al overgereguleerde maatschappij als de onze bekrachtigen ze iets dat al overvloedig aanwezig is: motivatieondermijnende bemoeizucht.

Het gekke is dat we vanuit motivatietheorieën vrij goed weten hoe we kinderen het best k…

De iPad in het basisonderwijs

Niemand kan het zijn ontgaan. Het afgelopen weekend was de iPad voor het eerst verkrijgbaar in de winkel. Vooralsnog alleen in de VS, maar de verwachting is dat in het najaar het apparaat ook in Nederland verkrijgbaar zal zijn.

Ook dit keer is het Apple weer gelukt om een ware hype te creëren rond de introductie van een nieuw apparaat. En inderdaad wilden veel mensen (ongeveer 300.000) de gadget meteen hebben. De dommeriken lagen in een slaapzaak voor de Apple store op straat te wachten en de slimmeriken hadden hun bestelling online geplaatst. Wel zo handig.

De vraag die ons bezighoudt is natuurlijk wat de iPad voor het basisonderwijs kan gaan betekenen. Het is daarbij van belang om onderscheid te maken tussen het nu beschikbare hypemodel van Apple en het type apparaat dat de iPad is. In feite gaat het om een verrijkte e-reader, waarop naast boeken, kranten en tijdschriften lezen ook films bekeken en muziek beluisterd kan worden. Misschien nog wel interessanter is dat je ermee op het i…

Het georganiseerde wantrouwen

Schoolorganisaties zijn volop in ontwikkeling. Met als ultieme doel om leerlingen beter te laten leren. Tegelijkertijd is in veel scholen de onvrede te horen over de werkdruk, de toenemende administratieve lasten en de te beperkte ruimte om zelf invulling te geven aan het onderwijs. Scholen zijn daarin niet anders dan andere organisaties en bedrijven. Hele sectoren lijken te zijn gebouwd op onderling wantrouwen. Is dit in de interne organisatie niet het geval, dan kan de reguleringsdrift van de overheid alsnog dit effect hebben. Met vervelende gevolgen voor alle betrokkenen. Bekijk de discussiefilm en reageer.

Effectieve educatieve software

Met de komst van de vele digiborden is ICT een meer prominente plaats in gaan nemen in het(basis)onderwijs. Daarmee is er een duidelijke groei waar te nemen aan de kant van de hardware. Ten aanzien van de educatieve software is de situatie echter zorgwekkender. Digibordsoftware staat nog in de kinderschoenen en de klassieke leerlingsoftware dreigt te blijven steken in verouderde en minder effectieve didactieken. Werk aan de winkel dus. Bekijk de presentatiefilm.




Berichten uit deze site zoeken op onderwerp of datum?

Wilt u berichten zoeken op onderwerp of op datum, klik dan op de onderstaande mogelijkheden. Uiteraard kunt u bij het zoeken op trefwoord ook gebruik maken van het zoekvenster rechtsboven op de startpagina van deze site.

Onderwerpen

Meer weergeven

Archiveren

Meer weergeven